Οι καιροί ου μενετοί

Άρθρο του Στέφανου Σωτ. Γκίκα
Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «ΤΟ ΠΑΡΟΝ» στις 22/3/2020

Η κρίση του κορονοϊού βρίσκει την Τουρκία σε μία δύσκολη συγκυρία. Το 2018 η τουρκική οικονομία πέρασε δύσκολες καταστάσεις, εξαιτίας της διπλωματικής κρίσης που προκλήθηκε με τις ΗΠΑ. Μη έχοντας προλάβει ακόμη να συνέλθει, η τουρκική οικονομία σήμερα κλυδωνίζεται ξανά.  

Την περασμένη Τρίτη 17/3/2020, η Τράπεζα της Τουρκίας αποφάσισε την έβδομη μείωση του κόστους δανεισμού, με τα επιτόκια να φτάνουν πλέον το 9,75%, από το 24% πέρυσι το καλοκαίρι. Επιπλέον, ανακοινώθηκαν μέτρα για την στήριξη του τραπεζικού τομέα, καθώς η Κεντρική Τράπεζα δήλωσε πως θα προχωρήσει σε μέτρα για την διασφάλιση της ρευστότητας του τραπεζικού συστήματος μέσα από δημοπρασίες δανείων.

Την ίδια ώρα παρατηρείται αύξηση του πληθωρισμού, ο οποίος φτάνει το 12%, ενώ η αξία της τουρκικής λίρας από την αρχή του έτους έχει υποχωρήσει κατά 8%. Υπό αυτό το πρίσμα, δεν είναι λίγοι εκείνοι που βλέπουν ξανά στον ορίζοντα το σενάριο νέας προσφυγής της χώρας στο ΔΝΤ.

Οικονομικοί αναλυτές δηλώνουν ανήσυχοι για την πορεία που θα πάρει η τουρκική οικονομία εν όψει και των επιπτώσεων από την εξάπλωση του κορονοϊού, όπως πχ στον τομέα του Τουρισμού, ο οποίος αποτελεί το 12% του τουρκικού ΑΕΠ. Οι ειδικοί αμφιβάλλουν κατά πόσο η Τουρκία διαθέτει σήμερα την δυνατότητα να στηρίξει την οικονομία της, καθώς έχει ήδη χρησιμοποιήσει το μεγαλύτερο μέρος των χρηματοοικονομικών της εργαλείων για την τόνωση της ανάπτυξης, σε συνέχεια της συναλλαγματικής κρίσης του 2018, ενώ μεγάλη είναι η οικονομική αιμορραγία από τις ένοπλες συγκρούσεις στην Συρία και στην Λιβύη και την διαρκή παρουσία της στην Αν. Μεσόγειο.

Παράλληλα, το μέτωπο με την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει ανοιχτό. Η Κοινή Δήλωση ΕΕ – Τουρκίας είναι de facto ανενεργή, πράγμα που έχει διαπιστωθεί και από τις δύο πλευρές. Σε συνέχεια της επίσκεψης του Ερντογάν στις Βρυξέλλες και της συνάντησής του με την ηγεσία της ΕΕ, ξεκίνησαν συνομιλίες μεταξύ του Ύπατου Εκπροσώπου της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική Ζοζέπ Μπορέλ και του τούρκου Υπουργού Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου για το Μεταναστευτικό. Σαφώς, οι συζητήσεις βρίσκονται σε αρχικό στάδιο και συνεπώς δεν αναμένουμε άμεσα αποτελέσματα. 

Επιπλέον, στην πρόσφατη τηλεδιάσκεψη με την Καγκελάριο Μέρκελ, τον Προέδρο Μακρόν και τον Πρωθυπουργό της Μεγάλης Βρετανίας, Μπόρις Τζόνσον, ο Τούρκος Πρόεδρος δεν πέτυχε όσα επιδίωκε. Δεν ελήφθη καμία απόφαση που θα μπορούσε να θεωρηθεί θετική για την Τουρκία, ενώ η Άνγκελα Μέρκελ παρέπεμψε στις εν εξελίξει συζητήσεις Μπορέλ – Τσαβούσογλου.

Προφανώς, τα ανωτέρω παραπέμπουν σε μία χώρα που βρίσκεται σε δεινή πολιτική και οικονομική θέση και η οποία, λόγω της παγκόσμιας κρίσης του κορονοϊού, αναμένεται να επιδεινωθεί. Ωστόσο, καθώς ο Ερντογάν είναι ένας απρόβλεπτος ηγέτης, δεν σημαίνει πως θα σταματήσει την στρατηγική διεκδικήσεων και προκλήσεων απέναντι στη χώρα μας. Ίσα – ίσα που το τελευταίο διάστημα σε πολλές περιπτώσεις «κυνήγησε» το θερμό επεισόδιο. 

Επειδή λοιπόν ο Τούρκος Πρόεδρος συνηθίζει να αιφνιδιάζει, είτε για να αποπροσανατολίσει την τουρκική κοινή γνώμη, είτε για να πετύχει τους επεκτατικούς στόχους του, πολύ καλά πράττει η Ελληνική Κυβέρνηση και εκτός από την υπερπροσπάθεια για την αντιμετώπιση της εξάπλωσης του κορονοϊού, συνεχίζει να έχει συνεχώς στραμμένο το βλέμμα προς Ανατολάς, δηλώνοντας «έτοιμοι για όλα»…

Οι καιροί ου μενετοί”, όπως θα έλεγε και ο Θουκυδίδης!