Αρθρα

Ελλάδα – Τουρκία μετά τον Σεισμό της 6ης Φεβρουαρίου

 

Ο φονικός σεισμός της 6ης Φεβρουαρίου 2023 προκάλεσε στην Τουρκία μία πρωτοφανή ανθρωπιστική κρίση, τεράστιες υλικές ζημιές και μεγάλα οικονομικά προβλήματα. Είχε δε σημαντικές επιπτώσεις τόσο στην εσωτερική πολιτική κατάσταση, όσο και στην εξωτερική πολιτική. 

Ιδιαίτερα σε ότι αφορά στην Ελλάδα, ενεργοποιήθηκε ξανά η «διπλωματία των σεισμών» που γνωρίσαμε πρώτη φορά το 1999. Η χώρα μας ήταν από τα πρώτα  κράτη της ΕΕ που έσπευσαν να προσφέρουν βοήθεια, με την ΕΜΑΚ να φτάνει στις πληγείσες περιοχές μέσα σε λίγες ώρες. Ακολούθησε η αποστολή και άλλων κλιμακίων, ενώ η Ελληνική Κυβέρνηση προχώρησε άμεσα στην αποστολή σημαντικής ανθρωπιστικής βοήθειας. Έπραξε δηλαδή ότι θα έπραττε μια χώρα που διατηρεί φιλικές και εποικοδομητικές σχέσεις με τον γείτονά της.

Η Ελληνική βοήθεια προκάλεσε ένα κύμα συμπάθειας και ευγνωμοσύνης στον λαό και στα ΜΜΕ της Τουρκίας, που συνοδεύτηκε από μία πολύ πιο ήπια πολιτική στάση. Χαρακτηριστική εκείνων των ημερών, η θερμή υποδοχή που επιφύλαξε ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου στον Νίκο Δένδια, όταν επισκέφτηκε τις σεισμόπληκτες περιοχές. Στις κοινές δηλώσεις τους επεσήμανε ότι «οι σχέσεις καλής γειτονίας φαίνονται σε τέτοιες δύσκολες μέρες», ενώ ευχαρίστησε ξανά την Ελληνική Κυβέρνηση και τον Ελληνικό λαό για τη βοήθεια και την αλληλεγγύη.

Είναι αλήθεια ότι από εκείνες τις ημέρες μέχρι σήμερα δεν διατυπώθηκαν νέες απειλές κατά της Ελλάδας, δεν ακούστηκε η αναθεωρητική ρητορική, ενώ ακόμη και στο πεδίο, η ένταση έχει εκμηδενιστεί. Παράδειγμα τον Ιανουάριο είχαμε 21 υπερπτήσεις τουρκικών αεροσκαφών πάνω από Ελληνικά νησιά, ενώ τον Φεβρουάριο καμία.

Στο ίδιο πλαίσιο και ο Τούρκος Πρόεδρος μετέφερε στον Κυριάκο Μητσοτάκη τα συλλυπητήρια του τουρκικού λαού μετά την ανείπωτη τραγωδία στα Τέμπη, ενώ η εφημερίδα Hurriyet κυκλοφόρησε με το εξώφυλλο «Περαστικά γείτονα». Πιθανώς, να σχετίζεται με την ηπιότερη στάση της Άγκυρας και η άμεση έκδοση του πατέρα ενός εκ των θυμάτων του σιδηροδρομικού δυστυχήματος, ο οποίος εκτελούσε ποινή φυλάκισης στην Τουρκία, προκειμένου να παραστεί στη κηδεία του γιού του.

Πρόκειται ασφαλώς για θετικά βήματα μίας προσπάθειας οικοδόμησης σχέσεων καλής γειτονίας, που τα τελευταία χρόνια είχε παγώσει. Ωστόσο, η απουσία σοβαρών τουρκικών προκλήσεων δεν σημαίνει ότι τα προβλήματα με την γείτονα χώρα εξέλειπαν, ούτε ότι συμφωνήθηκε η επίλυση της μοναδικής μας διαφοράς, δηλαδή αυτής του καθορισμού των Θαλασσίων Ζωνών, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.

Πρέπει να καταστεί σαφές, ότι οι θέσεις που διατυπώνονται κατά της Ελλάδας, δεν αποτελούν προσωπική αντίληψη του Ερντογάν. Ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου που ηγείται της τουρκικής αντιπολίτευσης και είναι Πρόεδρος του κοσμικού, κεντροαριστερού Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), έχει διατυπώσει ανάλογες απόψεις στο παρελθόν. Το 2017 ανέφερε σε ομιλία του ότι η Ελλάδα έχει «καταλάβει 18 νησιά και μία βραχονησίδα» στο Αιγαίο, ενώ το περασμένο καλοκαίρι άσκησε δριμεία κριτική στον Ερντογάν, κατηγορώντας τον ότι εκτοξεύει μεν απειλές κατά της Ελλάδας, ωστόσο «οι απειλές αυτές δεν ακολουθούνται από τις απαιτούμενες πράξεις». Πρόσφατα δε επανέλαβε τα περί «Γαλάζιας Πατρίδας».

Οι επεκτατικές βλέψεις της Άγκυρας απέναντι στην Ελλάδα έχουν καλλιεργηθεί σε βάθος χρόνων και υιοθετούνται σχεδόν από όλο τον πολιτικό κόσμο της Τουρκίας. Κατά καιρούς μπορεί να δημιουργείται ένα καλύτερο κλίμα – όπως κατά την παρούσα περίοδο – όμως τις περισσότερες φορές αυτό παραμένει οξυμένο με υπαιτιότητα της τουρκικής πλευράς. Είναι σαφές ότι όποιος και αν είναι ο νέος πρόεδρος στην Τουρκία, ο πυρήνας της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής απέναντι στην Ελλάδα θα μείνει αμετάβλητος.

Για αυτό τον λόγο η στάση της Ελληνικής Κυβέρνησης, που αφενός αυξάνει δραστικά την αποτρεπτική ικανότητα των Ενόπλων μας Δυνάμεων και αφετέρου επενδύει στην ανάπτυξη σχέσεων καλής γειτονίας, είναι η πλέον ενδεδειγμένη. Οι δύο χώρες μπορούν να επιλύσουν την μοναδική τους διαφορά, την οριοθέτηση δηλαδή της Υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ με βάση το Διεθνές Δίκαιο και με προσφυγή στη Χάγη. 

Η γεωγραφία δεν αλλάζει και είναι προς όφελος όλων, η συνύπαρξη να είναι ειρηνική και δημιουργική. Αν όμως απαιτηθεί η ισχύς της χώρας εγγυάται την διασφάλιση της Εθνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων  .

*Δημοσιεύθηκε στις 19/3/2023 στην εφημερίδα ΤΟ ΠΑΡΟΝ.

Είναι κάτοχος Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης Ηλεκτρολόγου Μηχανικού (Master of Science in Electrical Engineering) από το Πανεπιστήμιο Monterey των ΗΠΑ όπου φοίτησε με υποτροφία την περίοδο 1988-1990, καθώς επίσης και Μεταπτυχιακού Διπλώματος στις Στρατηγικές & Αμυντικές Σπουδές (ΣΕΕΘΑ, 2005) και Μεταπτυχιακού Διπλώματος στην Ναυτική Επιστήμη και Στρατηγική με βαθμό «Άριστα» (ΝΣΠ 1996). Είναι επίσης Απόφοιτος του Επιχειρησιακού Κέντρου Εκπαιδεύσεως του Αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού στο San Diego των ΗΠΑ. Την περίοδο 1991-1992 υπηρέτησε στη Φρεγάτα «ΛΗΜΝΟΣ» και έλαβε μέρος στην σημαντική αποστολή του πλοίου στον Περσικό κόλπο. Διετέλεσε Κυβερνήτης στην Πυραυλάκατο «ΑΝΝΙΝΟΣ», 1995-1996, συμμετέχοντας σε πληθώρα αποστολών υψηλής εθνικής σημαντικότητος (εποχή της κρίσης στα ΙΜΙΑ). Την περίοδο 2000-2003 επελέγη από το Υπ. Εθνικής Άμυνας να υπηρετήσει σε διπλωματική θέση στην Ελληνική Αντιπροσωπεία στο Στρατηγείο του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες. Από την θέση του Εθνικού Εκπροσώπου σε Επιτροπές και Ομάδες Εργασίας διαπραγματεύτηκε με ιδιαίτερη επιτυχία πολλές υποθέσεις κυρίαρχου εθνικού ενδιαφέροντος, όπως το πλέγμα σχέσεων ΝΑΤΟ – Ευρωπαϊκής Ένωσης και την αντιμετώπιση της τουρκικής στάσης. Από τον Ιούλιο του 2003 έως το 2004 διετέλεσε Κυβερνήτης της Φρεγάτας «ΣΑΛΑΜΙΣ», Ναυαρχίδας του Ελληνικού Στόλου και υπό την Διοίκησή του το πλοίο έλαβε σημαντικές διακρίσεις τόσο σε Εθνικό, όσο και σε Συμμαχικό επίπεδο. Έχει τιμηθεί με τα ανώτατα παράσημα και διαμνημονεύσεις που προβλέπονται στον βαθμό του. Υπήρξε στενός συνεργάτης και υπεύθυνος επικοινωνίας δυο Υπουργών Εθνικής Άμυνας στην Κυβέρνηση Κώστα Καραμανλή, του κ. Σπήλιου Σπηλιωτόπουλου και του κ. Ευάγγελου Μεϊμαράκη, όντας Εκπρόσωπος Τύπου και Διευθυντής Ενημέρωσης του ΥΠΕΘΑ την τριετία 2004-2007. Από την θέση αυτή χειρίσθηκε ευαίσθητα εθνικά θέματα και υποστήριξε τόσο στα Ελληνικά όσο και στα διεθνή ΜΜΕ το έργο της Κυβέρνησης στον τομέα της Άμυνας, ενώ οργάνωσε τις υπηρεσίες της Διεύθυνσης Ενημέρωσης σε αποδοτικότερη βάση. Στις εκλογές του Σεπτεμβρίου 2007, κατήλθε ως υπ. Βουλευτής της Ν.Δ. στην Κέρκυρα. Έλαβε 8000 σταυρούς προτίμησης, αλλά απώλεσε την Βουλευτική έδρα λόγω του ισχύοντος Εκλογικού Νόμου, αφού η Ν.Δ. απώλεσε έδρα σε σχέση με τις Εκλογές του 2004. Στις Ευρωεκλογές του Ιουνίου του 2009 ήταν ο Εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος στην Κέρκυρα. Στις εκλογές του Οκτωβρίου 2009 ήταν ο Α’ επιλαχών Βουλευτής Κερκύρας. Από τον Μάρτιο 2010 έως τον Ιανουάριο του 2011 ήταν Ειδικός Σύμβουλος του Τομεάρχη Εθνικής Άμυνας της Ν.Δ., Βουλευτή Σερρών Θεόφιλου Λεονταρίδη. Με απόφαση του Προέδρου του κόμματος Αντώνη Σαμαρά, τον Ιανουάριο του 2011, τοποθετήθηκε ως Αναπληρωτής Τομεάρχης Εθνικής Άμυνας της Ν.Δ., θέση που διατήρησε για 4 χρόνια. Στις εκλογές της 6ης Μαΐου 2012, κατήλθε εκ νέου ως υποψήφιος Βουλευτής με την ΝΔ στην Κέρκυρα, αλλά σύμφωνα με την απόφαση του Πρωτοδικείου Κέρκυρας κατετάγη δεύτερος με διαφορά 43 ψήφων από τον πρώτο. Στις εκλογές με Λίστα του Ιουνίου του 2012 ήταν και πάλι Α΄ Επιλαχών Βουλευτής Κερκύρας. Στις εκλογές του Ιανουαρίου του 2015, εξελέγη Βουλευτής Κερκύρας (ΝΔ) λαμβάνοντας το 60% των ψήφων της Παράταξης στην Κέρκυρα. Την περίοδο Φεβρουαρίου – Σεπτεμβρίου 2015, ως Βουλευτής Κερκύρας, διετέλεσε: Αν. Τομεάρχης Τουρισμού της ΝΔ, μέλος του Τομέα Εξωτερικών της ΝΔ, μέλος της Διαρκούς Επιτροπής Εξωτερικών και Άμυνας της Βουλής, καθώς και μέλος της Υποεπιτροπής Εξοπλιστικών Προγραμμάτων και Συμβάσεων του Κοινοβουλίου. Επέδειξε έντονη κοινοβουλευτική δραστηριότητα και με πάνω από 60 κατατεθειμένες Ερωτήσεις, 10 Ομιλίες και πολλές Παρεμβάσεις ανέδειξε τα προβλήματα του Ν. Κερκύρας, αλλά και τα θέματα των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Στις τελευταίες εκλογές με Λίστα τον Σεπτέμβριο του 2015, η Κέρκυρα αναπάντεχα έχασε – για πρώτη φορά από το 1974 – την Έδρα της Νέας Δημοκρατίας, μετά από ένα άσχημο παιγνίδι της μοίρας και του εκλογικού νόμου. Παρά την απώλεια της Έδρας του, συνέχισε να δραστηριοποιείται πολιτικά στην Κέρκυρα, διατηρώντας πολιτικά γραφεία τόσο στην Κέρκυρα όσο και στην Αθήνα. Στις εκλογές του Ιουλίου 2019, επανεξελέγη πανηγυρικά Βουλευτής Κέρκυρας με την ΝΔ λαμβάνοντας πάνω από το 60% των σταυρών της Παράταξης, ήτοι 10.400 σταυρούς. Ενώ στις εκλογές του 2023 έλαβε 10.750 σταυρούς. Είναι Αντιπρόεδρος της Διαρκούς Επιτροπής Εξωτερικών και Άμυνας της Βουλής, Γραμματέας της Διαρκούς Επιτροπής Εξοπλιστικών Προγραμμάτων και Συμβάσεων, μέλος της Επιτροπής Οικονομικών της Βουλής και μέλος της Διαρκούς Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου. Επίσης είναι Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας Φιλίας με το Ηνωμένο Βασίλειο, μέλος της Ομάδων Φιλίας Ελλάδας-Αιγύπτου και Ελλάδας-Σερβίας και μέλος της Αντιπροσωπείας της Βουλής στην Διακοινοβουλευτική Ένωση. Ασκεί έντονη κοινοβουλευτική δραστηριότητα. Αρθρογραφεί τακτικά στον Αθηναϊκό αλλά και στον τοπικό Κερκυραϊκό τύπο, καθώς και στα περιοδικά του ειδικού Αμυντικού και Διπλωματικού τύπου, ενώ παραχωρεί Διαλέξεις στις Σχολές Επιτελών των Ενόπλων Δυνάμεων. Έχει συγγράψει πολλές αναλύσεις και μελέτες, ενώ την πενταετία 2010 – 14, ήταν τακτικός αμυντικός αναλυτής σε Αθηναϊκή εφημερίδα. Μιλά άριστα Αγγλικά και έχει καλή γνώση της Γαλλικής γλώσσας. Έχει δύο κόρες 25 και 29 ετών.